Embiya SANCAK

SAMSUN ARAZİSİNDE İMAR

’Samsun Arazisinde İmar, Kuruluş-Gelişim-Değişim-Yenileme’’  isimli araştırma sürecimde beş yıl doldu.

Dostlar kızmaya başladı ‘’ yaşın ilerliyor haydi, bitir ‘’ diye uyarıyorlar.

Başlarken bu kadar zor ve ciddi bir iş olduğunu hiç düşünmemiştim. Her yeni bilgi ve belge başkasının önünü açıyor…. Çorap söküğü gibi geliyor.. Neden, niçin, nasıl, ne zaman oldu sorgulaması yapınca bazen işin içinden çıkılamaz yere kadar sürüklüyor beni.

En çok hayret ettiğimi yazayım. Batılı seyyahlar başta olmak üzere ciddi araştırmacılar ‘’ Osmanlı’nın yükselme döneminde Samsun gözden çıkarılmış gibiydi’’ Önce tam inanmadım. Ben de araştırayım diye karar verdim.

Samsun; Osmanlı donanmasına ‘’kendir temini’’ için ırgat bölgesi. Yani kendir de olması yok sayılacak bir köy.

Evet, Samsun orta boy bir köy. Osmanlı yükselmiş. Ama Samsun düşmüş

Yıl 1640; Samsun nüfusu 1485 de 3000 kişiyken 670 kişiye düşmüş.

Bu nüfus miktarına birkaç kere baktım.

Değerli tarihçilerimiz Türk Ocağı Başkanı Prof. Mehmet Öz ve OMÜ Tarih Bölümü Başkanı Prof. Nedim İpek Tahrir Defterlerini inceleyerek nüfusu hesaplamışlar. Zaten başka kaynak da yok.

Demek ki Samsun’a, limanına ve Bağdat’a kadar ulaşan en uygun şartlara sahip kara yolu imkânına Osmanlı önem vermemiş.

Batılı Anadolu’lu Miletli koloniciler Mö 560 da Samsun’un Anadolu’ya olan en müsait yol güzergâhını, liman için Samsun koyunu ve çevre doğal zenginlikleri keşfetmiş gelmişler Amisos şehrini kurmuşlar ama Osmanlı bu durumu bilmesine rağmen Samsun’u görememiş.

Anadolu Selçuklu Devleti Karadeniz’de önemli bir limanını Samsun’da tesis etmiş deniz ticareti yapmıştı. Osmanlı bu iş için Sinop ve Trabzon’u tercih etmişti.

Bu durum; tütün ziraat ve ticaretinin Samsun merkezli olarak ülke ekonomisinde ağırlığını hissettirince değişmiştir.

Yani Samsun’un ‘’göze girmesi’’ topraktan gelen bereketle başlamıştır. Tütünün devamında sebze tarımının önemi fark edilerek.  Toprağın bereketi Kafkaslardan savaş göçleri ile gelen insanımıza Çarşamba ovasında yeni hayat sunmuştur.

Şimdi de Samsun’u, Çarşamba Ovasını, tarımsal zenginliği tekrar           ‘’ görmemek ‘’ zamanı mı geldi. Ne dersiniz.

 

Yazarın Yazıları
Osmanlı Toplumunda Halk Okur-Yazar mıydı?12 Kasım 2019 ANKARA HEYET-İ TEMSİLİYE BİNASI 10 Kasım 2019 1935 den, 60 Sene Evvel ki Samsun07 Kasım 2019 SAMSUN’DA YAYA BÖLGESİ UYGULAMALARI04 Kasım 2019 YATIRIMI ENGELLEMEK!..02 Kasım 2019 KURTULUŞ VE KURULUŞUN ŞEHRİ: SAMSUN29 Ekim 2019 SAATHANE’DEN BAŞKANLARA SELAM VAR!28 Ekim 2019 SAMSUN ARAZİSİNDE İMAR26 Ekim 2019 Çarşamba Ovasına Taarruz24 Ekim 2019 SAMSUNLU İŞ VE AŞ PEŞİNDEDİR16 Nisan 2019
ANA SAYFA SAMSUNSPOR YAZARLAR SAMSUNSPOR GÜNDEM SİYASET EKONOMİ GÜNCEL SPOR YAŞAM GALERİ VİDEO İLETİŞİM