Av. Dr. Cengizhan HATİPOĞLU

ADLİ KONTROL UYGULAMASI

Adli kontrol uygulaması hukuk sistemimize yakın zamanda girmiş bir olgudur. Adli kontroldeki amaç kişileri özgürlüğünden yoksun kılmadan, belli kurallar ve yaptırımlar çerçevesinde kişiyi içtimai hayatın içinde ama kontrol altında tutmaktır. Böylece tutuklama sebepleri açısından hakkında karineler bulunan kişilerin tutuklanmasıyla belli açılardan doğabilecek mağduriyetlerin önüne geçilmiş olunmaktadır. Bu açıdan adli kontrol, şüpheli veya sanığın yararlanabileceği bir ceza muhakemesi tedbiridir. Bu durumda kararı verecek sadece sulh ceza hâkimi veya ceza mahkemesi hâkimi, tutuklama tedbiri yerine “adli kontrol şartıyla” şüpheli veya sanığı denetim altına alarak serbest bırakmaktadır.

 

Mahkeme tarafından adli kontrol altına alınmasına karar verilen şüpheli veya sanığın bir veya birden fazla yükümlülüğe tabi tutulması mümkündür. Adli kontrol tedbirine karar veren ceza mahkemesi, şüpheli ve sanığı ne şekilde adli kontrol altına aldığını kararında açıkça belirtmelidir.

 

Adlî kontrol, şüphelinin aşağıda gösterilen olumlu ya da olumsuz edim içeren bir veya birden fazla yükümlülüğe tabi tutulmasını içerir: a) Yurt dışına çıkış yasağı. b) Hâkim tarafından belirlenen yerlere, belirtilen süreler içinde düzenli olarak başvurmak. c) Hâkimin belirttiği merci veya kişilerin çağrılarına ve gerektiğinde meslekî uğraşlarına ilişkin veya eğitime devam konularındaki kontrol tedbirlerine uymak. d) Her türlü taşıtları veya bunlardan bazılarını kullanamamak ve gerektiğinde kaleme, makbuz karşılığında sürücü belgesini teslim etmek. e) Özellikle uyuşturucu, uyarıcı veya uçucu maddeler ile alkol bağımlılığından arınmak amacıyla, hastaneye yatmak dâhil, tedavi veya muayene tedbirlerine tâbi olmak ve bunları kabul etmek. f) Şüphelinin parasal durumu göz önünde bulundurularak, miktarı ve bir defada veya birden çok taksitlerle ödeme süreleri, Cumhuriyet savcısının isteği üzerine hâkimce belirlenecek bir güvence miktarını(kefalet) yatırmak. g) Silâh bulunduramamak veya taşıyamamak, gerektiğinde sahip olunan silâhları makbuz karşılığında adlî emanete teslim etmek. h) Cumhuriyet savcısının istemi üzerine hâkim tarafından miktarı ve ödeme süresi belirlenecek parayı suç mağdurunun haklarını güvence altına almak üzere aynî veya kişisel güvenceye bağlamak. i) Aile yükümlülüklerini yerine getireceğine ve adlî kararlar gereğince ödemeye mahkûm edildiği nafakayı düzenli olarak ödeyeceğine dair güvence vermek. j) Konutunu terk etmemek. k) Belirli bir yerleşim bölgesini terk etmemek. l) Belirlenen yer veya bölgelere gitmemek. Bu hükümlerin ihlali durumunda kişi hakkında tutuklama kararı verilebilmektedir.

 

Adli kontrol şartıyla serbest bırakılan şüpheli veya sanıklara elektronik kelepçe takılması da mümkündür. Bir kişi hakkında elektronik izleme programı uygulandığında, elektronik iletici bir kelepçe kişinin ayak veya el bileğine takılarak, her hükümlü/yükümlü için ona ait bir sinyal tespit edilir. Bu sinyal ile hükümlünün toplum içinde bulunduğu yerin kayıtları sağlanmakta ve merkezi izleme istasyonuna gönderilmektedir. Bu şekilde hükümlünün evinde kalması, belirli bir yerde bulunmasının veya gidilmesinin yasaklanması gibi önceden tespit edilmiş şartları ihlal edip etmediği tespit edilerek işlem yapılmaktadır. İhlal durumunda burada da tutuklama kararı söz konusu olabilmektedir.

 

Adli kontrol kararına itiraz süresi, kararın yüz yüze verilmesi halinde öğrenilmesinden veya yoklukta verilmişse tebliğ edilmesinden itibaren 7 gündür.

 

Denetimli serbestlik kapsamında 2006 yılında infaz için gelen karar sayısı 1.785 iken bu sayı 2018 yılında 678.179 bin olmuştur. Bu sayının büyük çoğunluğu adli kontrol hükümlerine ilişkindir. 12 yılda yüzde on binleri bulan artış üzerinde hem kamunun hem devlet organlarının iç muhasebe yapması şart gibi gözükmektedir…

 

Yazarın Yazıları
ÜMİT VAR, ÜMİTVARIZ...18 Mart 2019 ADLİ KONTROL UYGULAMASI04 Mart 2019 SLM25 Şubat 2019 DÜNYADA SAADETİ YAŞAYANLAR18 Şubat 2019 HER YÖNÜYLE CEZA HUKUKUNDA AF MÜESSESESİ V11 Şubat 2019 HER YÖNÜYLE CEZA HUKUKUNDA AF MÜESSESESİ IV04 Şubat 2019 HER YÖNÜYLE CEZA HUKUKUNDA AF MÜESSESESİ III28 Ocak 2019 HER YÖNÜYLE CEZA HUKUKUNDA AF MÜESSESESİ II21 Ocak 2019 HER YÖNÜYLE CEZA HUKUKUNDA AF MÜESSESESİ I14 Ocak 2019 BÜYÜKANNE VE BÜYÜKBABANIN TORUNUYLA KİŞİSEL İLİŞKİ KURMA HAKKI07 Ocak 2019
ANA SAYFA SAMSUNSPOR YAZARLAR GÜNDEM SİYASET EKONOMİ GÜNCEL SPOR YAŞAM GALERİ VİDEO E GAZETE HABERAKS TV İLETİŞİM